Bình gas có nổ không? Sự thật về nguy cơ và cách phòng tránh sự cố

Mỗi khi nghe tin về một vụ cháy gas, nhiều người lại tự hỏi: bình gas có nổ không, và chiếc bình đặt trong bếp nhà mình có an toàn không? Câu trả lời thẳng thắn là: một bình gas đạt chuẩn, còn hạn kiểm định, được lắp đặt và sử dụng đúng cách rất khó tự xảy ra sự cố. Phần lớn sự cố gas bắt nguồn từ rò rỉ, nhiệt độ cao hoặc những chiếc bình không bảo đảm chất lượng.

Bình gas được chế tạo để chịu áp suất như thế nào?

Bên trong bình, gas LPG ở dạng lỏng dưới áp suất, phía trên là khoảng hơi. Vỏ bình làm từ thép chuyên dụng, chế tạo theo tiêu chuẩn áp dụng — với VietnhatGas là TCVN 6292:2013, tham chiếu ISO 22991 — và mỗi vỏ đều được thử áp lực, thử kín trước khi xuất xưởng. Xem thêm thử áp lực vỏ bình gas.

Nguyên nhân thật sự của phần lớn sự cố gas

Gas rò rỉ tích tụ trong không gian kín

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Gas rò từ dây dẫn lão hóa, mối nối lỏng, van điều áp hỏng hoặc do quên khóa bếp. LPG nặng hơn không khí nên tích tụ sát sàn, hòa trộn với không khí thành hỗn hợp dễ cháy; chỉ cần một tia lửa từ công tắc điện hay bật lửa là có thể bùng cháy mạnh. Thứ gây nguy hiểm khi đó là lượng gas đã rò ra, chứ không phải vỏ bình.

Bình bị lửa hoặc nhiệt độ cao tác động

Khi bình nằm trong đám cháy hoặc sát nguồn nhiệt mạnh, áp suất trong bình tăng, đồng thời thép bị nung nóng sẽ yếu đi. Vì vậy không đặt bình cạnh bếp lò, nơi nắng gắt hay gần vật dễ cháy.

Vỏ bình hư hỏng, quá hạn kiểm định

Bình gỉ sâu, móp, phồng, cháy xém hoặc quá hạn kiểm định không còn được bảo đảm độ bền như ban đầu — xem bình gas bị gỉ, móp có dùng được không.

Sang chiết trái phép, thiết bị không phù hợp

Bình nạp ở cơ sở không đủ điều kiện có thể bị nạp vượt mức cho phép, không còn đủ khoảng hơi để gas lỏng giãn nở khi nóng lên. Van điều áp, dây dẫn sai loại hoặc tự chế cũng làm tăng nguy cơ rò rỉ.

Van an toàn trên bình gas có vai trò gì?

Tùy thiết kế, nhiều loại van bình gas có bộ phận an toàn (van xả áp) tự mở để xả bớt hơi gas khi áp suất trong bình tăng quá mức. Đây là lớp bảo vệ cuối cùng, không phải lý do để chủ quan: van chỉ làm việc đúng khi còn nguyên vẹn, và gas xả ra gần lửa vẫn có thể bắt cháy.

Hiểu lầm và sự thật

• Bình gas có thể tự nổ bất cứ lúc nào: không đúng. Nguy cơ chủ yếu đến từ rò rỉ và nhiệt.
• Bình sắp hết gas thì hết nguy hiểm: không đúng. Bình gần hết vẫn còn hơi gas.
• Dùng lửa thử rò cho nhanh: tuyệt đối không. Chỉ kiểm tra bằng nước xà phòng.
• Đặt bình nằm cho gọn: không nên. Bình phải luôn đứng thẳng.

Danh sách việc cần làm để phòng tránh sự cố

1. Mua gas ở đại lý uy tín; bình có niêm phong, còn hạn kiểm định.
2. Đặt bình đứng thẳng, nơi thông thoáng, xa nguồn nhiệt.
3. Dùng van điều áp, dây dẫn đúng loại; thay khi lão hóa.
4. Khóa van bình trước khi đi ngủ hoặc đi xa.
5. Kiểm tra rò rỉ định kỳ bằng nước xà phòng — xem cách kiểm tra rò rỉ gas tại nhà.
6. Cân nhắc lắp thiết bị báo rò rỉ gas.
7. Ngửi thấy mùi gas: không bật/tắt thiết bị điện, khóa van, mở cửa thông gió, rời khỏi khu vực, gọi đại lý hoặc 114 từ bên ngoài.

Làm đủ những việc trên giúp giảm đáng kể nguy cơ sự cố gas trong gia đình bạn.

Một bước phòng ngừa nên làm từ đầu là mua gas ở nơi đáng tin cậy; bài chọn đại lý gas uy tín cho gia đình đưa ra danh sách kiểm tra về niêm phong, hạn kiểm định bình và các dấu hiệu cần tránh.

Câu hỏi thường gặp

Biên soạn bởi đội ngũ kỹ thuật và kinh doanh VietnhatGas — nhà sản xuất, gia công vỏ bình gas LPG theo lô. Nội dung mang tính tham khảo; quy định pháp lý và tiêu chuẩn có thể thay đổi, vui lòng đối chiếu văn bản hiện hành.